گوش کردن
گوش کردن موثر – مهارت های توجه در گوش کردن موثر
بهمن ۲۳, ۱۳۹۵
تشویق
تشویق های کوتاه، مهارت دوم از مهارت های همراهی با گوینده
بهمن ۲۸, ۱۳۹۵

مهارت یخ شکنی در گوش دادن موثر

گوش دادن

در این مقاله قصد داریم مثل مقاله قبل که در مورد گوش دادن موثر بود، دوباره به این موضوع پرداخته و مورد دیگری را در این زمینه مطرح کنیم.

همان طور که گفتیم مهارت گوش دادن موثر از سه بخش تشکیل شده:

۱- مهارت های توجه

۲- مهارت های همراهی با گوینده

۳- مهارت گوش دادن انعکاسی

در مقاله قبل به مهارت های توجه پرداخته و توضیحات مفصلی در این مورد دادیم. در این مقاله قصد داریم به یک مورد از چهار مورد مهارت های همراهی با گوینده بپردازیم و در مقالات بعد، سه مورد دیگر مهارت های همراهی با گوینده و مهارت گوش دادن انعکاسی را مطرح خواهیم کرد.

 

این مقاله را از دست ندهید: مهارت های توجه در گوش کردن موثر

 

مهارت های همراهی با گوینده در گوش دادن موثر

در صانحه ای جاده ای ماشین خانم صادقی با ماشین دیگری تصادف کرد. پس از این تصادف و به محض اینکه فرصتی پیدا شد او به شوهرش کامران تلفن کرد و گفت که تصادف کرده است. اولین واکنش کامران این بود:

“ماشین چقدر آسیب دیده است؟”

و سپس پرسید: “مقصر کی بود؟”

بعد از آن هم گفت: “قبل از هر کاری، اجازه بده تا اول من با شرکت بیمه تماس بگیرم.”

کامران داشت حرف های آخر را می زد که هر چه زودتر خداحافظی کرده و به شرکت بیمه زنگ بزند که شیرین پرسید: “سوال دیگری نداری؟”

کامران گفت: “نه، مورد دیگه ای نیست. همین الان با بیمه تماس می گیرم.”

شیرین با شنیدن این حرف کامران، قبل از اینکه او تلفن را قطع کند فریاد زد:

” فقط باید بگم که خودم هم الآن تو بیمارستان بستری ام چون چهار تا از دنده هام شکسته!”

 

اولین اصل گوش دادن موثر

شاید رفتار کامران زننده و بی رحمانه به نظر برسد، اما این نوع برخورد برای بسیاری از افراد عادی است.

در این مثال، از آنجایی که شیرین دچار مشکل و صانحه شده بود، کامران باید در نقش یک شنونده قرار می گرفت در حالی که او بیشتر از شیرین صحبت کرد.

یکی از اولین وظایف شنونده آن است که سعی کند این موضوع را درک کند که گوینده، موقعیت را چگونه می بیند. متاسفانه شنونده های معمولی با پرسیدن سوالات متعدد و بیان جملات مکرر باعث قطع صحبت گوینده و یا منحرف شدن او از موضوعش می شوند.

اینکه شنونده آن قدر حرف بزند که مکالمه را به خود اختصاص دهد خیلی متداول است، در حالیکه در یک گوش دادن موثر به هیچ وجه نباید چنین اتفاقی بیفتد.

با این مقدمه بپردازیم به اولین مهارت از مهارت های همراهی با گوینده در گوش دادن موثر. مهارت هایی که می توانند تا حد زیادی در تبدیل شدن ما به یک شنونده ی خوب، مفید و راهگشا واقع شوند:

 

یخ شکنی

این روش بیشتر در مواقعی کاربرد دارد که افراد دچار نگرانی، غم و یا به طور کلی احساساتی منفی هستند که باعث شده به فکر فرو روند و سرحال نباشند و تمایلی به صحبت کردن نداشته باشند.

معمولا در این گونه مواقع به راحتی می توان تشخیص داد که فرد مقابل یک درگیری ذهنی و احساس منفی دارد. ممکن است تشخیص ندهیم که احساس منفی اش دقیقا چیست، ولی تشخیص اینکه حال چندان خوشی ندارد و یک درگیری ذهنی باعث شده تا احساسی منفی داشته باشد کار سختی نیست.

روش موثر در این طور مواقع، یخ شکنی است. یعنی طوری سر صحبت را باز کنیم که فرد مقابل تمایل پیدا کند تا مسئله ای که باعث نگرانی، ناراحتی یا هر حس منفی دیگری در او شده را بازگو کنند.

 

گوش دادن 1

 

درواقع منظور ما از یخ شکنی، دعوتی بدون زورگویی برای صحبت کردن است.

به عنوان مثال علیرضا که معمولا شاد و سرحال است نزدیک به چهار روز است که کمی دمق است. زهره، همسرش وقتی که با توجه به رفتارهای علیرضا تقریبا مطمئن می شود که او از چیزی ناراحت است، در موقعیتی مناسب به او می گوید:

“احساس می کنم چند روزه که خیلی سرحال نیستی. احساس می کنم موضوعی نگرانت کرده! میخوای در موردش با هم صحبت کنیم؟”

این جملات زهره و دعوت او از علیرضا برای صحبت کردن در مورد دغدغه ای که دارد، نوعی یخ شکنی است.

 

یخ شکنی، دعوتی بدون زورگویی برای صحبت کردن است

 

چه موقع از یخ شکنی استفاده کنیم؟

گاهی وقت ها نیازی به استفاده از یخ شکنی نیست و قبل از اینکه ما پیش قدم شویم طرف مقابل، خودش مستقیما موضوع را مطرح می کند. اما بعضی وقت ها مثل مورد علیرضا احساس می کنیم که طرف مقابل مایل است صحبت کند اما نیاز به تشویق دارد.

بعضی وقت ها  نیز در حین صحبت است که نیاز به استفاده از یخ شکنی داریم. یعنی گوینده شروع به صحبت در مورد مسئله اش می کند (مستقیما یا با تشویق و یخ شکنی ما) اما در اواسط صحبت خود علایمی از تردید و دو دلی را در مورد ادامه دادن به حرف هایش در او می بینیم.

در چنین حالاتی استفاده از یخ شکنی هایی مثل: “دوست دارم بیشتر در این مورد بدونم” و… می تواند به او در ادامه دادن توضیحاتش کمک کند.

 

اتفاق ناخوشایندی که در اکثر اوقات می افتد

متاسفانه اکثر مردم در بیشتر اوقات که نیاز به استفاده از یخ شکنی است، کاملا برعکس عمل می کنند. یعنی به جای یخ شکنی، یخ سازی می کنند.

 

گوش دادن 2

 

مثال واضحش وقتی است که کودکی با حالتی وارفته، ظاهری به هم ریخته و صورتی ناراحت از مدرسه به خانه می آید. در چنین مواقعی اکثر والدین به نحوی شروع به صحبت می کنند که باعث پناه بردن کودک به درون خود می شود.

عباراتی که چنین نتیجه ای را به دنبال می آورند، جملات قضاوت آمیزی مثل جملات زیر هستند:

باز چه بلایی سرت اومده؟

ببینمت! نکنه با کسی دعوا کردی؟

چی شده؟ چرا انقدر بدخلق و ناراحتی؟

و یا ممکن است به جای جملات قضاوت آمیز از جملات اطمینان آفرین استفاده کنند که باز هم شیوه ای اشتباه و نادرست است. جملاتی مثل:

ناراحت نباش. همه چیز درست میشه

چند وقت بعد همه ی این اتفاقات بد رو فراموش می کنی

نوع سوم جملات ناکارآمد که باعث بدتر شدن اوضاع می شود. عبارات نصیحت کننده است، مثل:

انقدر خودخوری نکن، حالا که چیزی نشده

هیچ چیزی ارزش این رو نداره که بخوای کل روزتو به خاطرش خراب کنی

 

اکثر مردم حتی در مواقعی هم که یخ شکنی مناسب ترین روش شروع گفتگوست، کاملا برعکس عمل کرده و به جای یخ شکنی، یخ سازی می کنند

 

چطور یخ شکنی کنیم؟

یخ شکنی معمولا شامل چهار قسمت است:

۱- توصیف زبان بدن فرد مقابل مثل:

“امروز سرحال به نظر نمی رسی؟”

“مثل همیشه نیستی”

۲- دعوت به صحبت یا ادامه دادن صحبت، مثل:

“میخوای در موردش با هم صحبت کنیم؟”

“لطفا ادامه بده”

“خیلی دوست دارم بقیه شو بشنوم”

۳- سکوت: فرصت دادن به فرد مقابل که تصمیم بگیرد صحبت کند و یا در مورد چیزی که می خواهد بگوید فکر کند

۴- توجه کردن: تماس چشمی و حالت درگیر بودن که علاقه و توجه ما به صحبت های فرد مقابل را نشان می دهد.

البته این چهار قسمت الزاما در هر یخ شکنی ای وجود ندارد. به عنوان مثلا یک دوست صمیمی وقتی متوجه ناراحتی ام می شود ممکن است بدون مقدمه بگوید: “میخوام بدونم مشکلت چیه؟”

این شیوه به دلیل اعتمادی که من به چنین دوستی دارم، در این مورد خاص کاملا مفید واقع می شود. ولی اگر فرد دیگری همین جمله را به من بگوید به احتمال زیاد سکوت خواهم کرد.

بنابراین شخصیت شنونده، ماهیت رابطه و عوامل دیگر تعیین کننده این است که موثرترین و بهترین یخ شکنی ها در هر موردی چه عباراتی هستند.

 

یخ شکنی در برابر تردید

موقع استفاده از یخ شکنی، توجه به احساس تردید و دودلی فرد مقابل بسیار مهم است. یعنی ما به عنوان کسی که قصد استفاده از یخ شکنی را دارد باید به این مسئله توجه کنیم که فرد مقابل تمایلی به خود افشاسازی و بیان مسئله اش دارد یا نه و باید برای تمایل یا عدم تمایل او احترام قائل شویم.

یکی از راه های برخورد با تردید و دودلی فرد مقابل، تایید احساس او و گفتن این موضوع است که معمولا صحبت در مورد تجارب دردناک دشوار است. یعنی وقتی به نظر می رسد که صحبت کردن برای او دشوار است می توانیم به عنوان مثال این طور بگوییم:

صحبت در مورد این موضوع خیلی دشوار است.

راه دیگر مواجهه با فردی که دچار تردید و دودلی است این است که به او اطمینان دهیم که یخ شکنی ما فقط و فقط در حکم دعوتی به گفتگو است و هیچ اجباری در این مورد وجود ندارد. یخ شکنی همیشه باید بدون زورگویی و فشار مطرح شود.

متاسفانه برخی افراد می خواهند به زور هم که شده فرد مقابل را وادار به حرف زدن کنند. به عنوان مثال:

سعید: مطمئنم که ناراحتی، می دانی که می توانی با من حرف بزنی

صادق: در حال حاضر احساس ناراحتی نمی کنم

سعید: خودت می دانی که بهتر است هر چه در دل داری بیرون بریزی

صادق: بله می دانم. شاید بعدا با هم صحبت کنیم

سعید: اما زمانی باید حرف بزنی که احساس می کنی اوضاع…

فرد همدل برای زندگی و مسائل خصوصی دیگران احترام زیادی قائل است و مراقب است که مزاحم نباشد. او به جای تجاوز به خلوت دیگران به تمایل آن ها برای پنهان نگاه داشتن مسائل خود احترام می گذارد. شنونده همدل زمانی دیگران را به صحبت دعوت می کند که برای شان مناسب باشد و هر گز گفتگو را تحمیل نمی کند.

 

این مقاله را از دست ندهید: همدلی چیست؟ – چگونه با دیگران همدلی کنیم؟

 

مهارت های همراهی با گوینده در گوش دادن موثر

همان طور که گفتیم این مهارت ها شامل ۴ مورد هستند:

  • یخ شکنی
  • تشویق های کوتاه
  • سوالات مناسب
  • سکوت

در این مقاله مورد اول را بررسی کردیم و در مقالات بعد سه مورد دیگر را توضیح خواهیم داد.

 

هر سوالی در مورد این مقاله دارید از طریق کادر دیدگاه در پایین همین صفحه مطرح بفرمایید. حداکثر ظرف ۲۴ ساعت به سوال شما پاسخ خواهیم داد.


دانلود PDF این مقاله

چرا می خواهید این فرصت را از دست بدهید؟

اگر تا به حال در دوره رایگان “چگونه ارتباطات موثرتری را تجربه کنیم؟” شرکت نکرده اید، پیشنهاد می کنیم تنها در عرض ۵ ثانیه فرم زیر را پر کرده و بلافاصله اولین درس این دوره ی رایگان را به همراه کتاب الکترونیکی “مقدمه ای بر کاریزما” دریافت کنید:

محسن محمدی
محسن محمدی
محسن محمدی هستم مدیر سایت ارتباط موثر. هدف این سایت آشنایی هر چه بیشتر و بهتر تمام فارسی‌زبانان با قانون بی‌نظیر جذب است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

385 بازدید
دانلود اپلیکیشن قانون جذب

عضویت در کانال تلگرام