تشکر و قدردانی
تشکر و قدردانی دیگران را با محبت بپذیریم
فروردین ۴, ۱۳۹۶
معنای زندگی
معنای زندگی – چگونه زندگی را برای خود معنا می کنیم؟
فروردین ۶, ۱۳۹۶

تئوری انتخاب در زندگی

تئوری انتخاب 1

 تئوری انتخاب (Choice Theory) نظریه ایست که ویلیام گلاسر (William Glasser) یکی از مطرح ترین روانشناسان قرن بیستم آن را ارائه داده و مهم ترین رهنمود آن این است: “تمام مسائلی که در زندگی تجربه می کنیم نتیجه ی انتخاب های خودمان است.”

 

تئوری انتخاب

 

از آنجا که استفاده از این تئوری می تواند بسیار مفید و راهگشا باشد، در این مقاله قصد داریم نتیجه استفاده از آن را در زندگی مان بررسی کنیم.

 

کاربرد تئوری انتخاب در زندگی

متن زیر از کتاب “ماییم که اصل شادی و کان غمیم” نوشته دکتر علی صاحبی با تغییراتی بسیار جزئی برگرفته شده و به خوبی رهنمود تئوری انتخاب را که در بالا به آن اشاره کردیم در اتفاقات زندگی مان تبیین می کند.

 

تئوری انتخاب 2

 

به نظر شما جمله زیر درست است یا غلط:

“شما مسئول تمامی تجارب زندگی خود هستید.”

اغلب افراد سریع می گویند غلط است. استدلال این افراد این است که ما مسئول بسیاری از اتفاقات زندگی خود نیستیم. این حرف کاملا درست است. چراکه مسائل گوناگونی در زندگی اتفاق می افتد که ما نقشی در ایجاد آن ها نداریم.

اما نکته ای که در جمله بالا وجود دارد این است: درست است که ما نقشی در بسیاری از اتفاقات زندگی مان نداریم، اما مسئولیت تجارب حاصل از آن اتفاقات، صد در صد به عهده ماست.

درواقع نکته ی ظریفی که در این جمله وجود دارد این است که می گوید: “تجارب زندگی” و نه “اتفاقات زندگی”. قطعا ما مسئول بسیاری از اتفاقاتی که برایمان می افتد نیستیم. اما اینکه وقتی این اتفاقات ایجاد شد به چه گونه ای واکنش نشان دهیم کاملا انتخاب خودمان است. بر اساس تئوری انتخاب واکنش ما به کنش های زندگی که تجارب ما را می سازند شیوه ای است که خود ما در برخورد با آن ها انتخاب می کنیم.

بنابراین ما همواره در چگونه تجربه کردن زندگی کنترل صد در صد داریم.

اما این فرایند در ما به چه صورتی عمل می کند؟

 

آن چیزی که به نظر می رسد

به نظر می رسد رفتارها و تجارب ما دو مرحله دارد:

 

مرحله اول: کنش های زندگی

منظور مسائلی است که در زندگی اتفاق می افتد. این مسئله یا رویداد می تواند هر چیزی باشد. ازدواج، طلاق، ترفیع گرفتن، برنده شدن در یک قرعه کشی.

 

مرحله دوم: واکنش های ما

ما به هر رویدادی که در مرحله اول اتفاق می افتد واکنش هایی نشان می دهیم. واکنش هایی مثل احساس شادی، غم، خشم، ناکامی و غیره. یا این واکنش می تواند رفتاری باشد. مثل خندیدن، گریه کردن، بالا و پایین پریدن، دویدن.

بنابراین آنچه به نظر می رسد این است که کنش های مرحله اول منجر به واکنش های مرحله دوم می شود.

یعنی به عنوان مثال ممکن است رئیس از گزارشمان ایراد بگیرد و ما عصبانی شویم و آن را مچاله کرده و در سطل آشغال بیندازیم. کمی بعد وقتی داریم واقعه را برای کسی تعریف می کنیم احتمالا این طور می گوییم که رئیسم همیشه مرا عصبانی می کند.

اگر کنش های زندگی را X و واکنش های خودمان را Y در نظر بگیریم، اتفاقی که به نظر می رسد در حال وقوع است به صورت زیر است:

 

تئوری انتخاب 3

 

آن چه که واقعا اتفاق می افتد

فرایندی که در واقعیت اتفاق می افتد متفاوت از حالت بالاست. واقعیت این است که بین مرحله اول و دوم یک مرحله دیگر هم وجود دارد و آن فکری است که ما در مورد کنش های زندگی می کنیم.

بنابراین در حقیقت سه مرحله به صورت زیر داریم:

مرحله اول: کنش های زندگی که در مثال بالا انتقاد رئیس است.

مرحله دوم: در مورد آن چه رخ داده است شروع به فکر کردن می کنیم. مثلا در مثال بالا این فکر را در مورد رئیس می کنیم: او همیشه مرا سرزنش می کند. خیلی ناخوشایند است! وحشتناک است! نمی توانم تحملش کنم.

مرحله سوم: با عصبانیت واکنش نشان داده و گزارش را پاره می کنیم.

 

تئوری انتخاب 4

 

تغییر واکنش با کنترل افکارمان

بنابراین ما با فکرمان و چیزهایی که به خود می گوییم واکنش خود را در شرایط مختلف خلق می کنیم. در مثال بالا ما گزینه های دیگری هم داریم. مثلا می توانیم این طور فکر کنیم: “بسیار خوب، می توانم همین الآن و قبل از جلسه ی کارکنان متن را اصلاح کنم.”

با این طرز فکر و یا هر نوع فکر مثبت و متفاوت دیگر، به جای عصبانیت،‌احساس راحتی و آسودگی کرده و مشغول اصلاح متن می شویم. یعنی واکنشمان به صورت زیر خواهد شد:

 

تئوری انتخاب 5

 

سخن آخر

بنابراین طبق مطالب بالا بین کنش هایی که برای ما اتفاق می افتد و واکنش هایی که نشان می دهیم گام واسطه ای وجود دارد که فقط ما می توانیم آن را برداریم و همواره این ماییم که نحوه ی انجام آن را انتخاب می کنیم.

یعنی در هر موردی ابتدا متوجه اتفاقی که افتاده است می شویم. آنگاه در موردش فکر کرده و آن را برای خود معنا می کنیم، و سپس بسته به اینکه چه معنایی به آن واقعه می دهیم واکنش خود را ساخته و نشان می دهیم.

پس این معنابخشی ماست که می تواند در مواجهه با زندگی مشکلات زیادی برایمان ایجاد کرده یا چشم اندازهای مثبتی را به رویمان بگشاید. بنابراین می توانیم با کنترل و مدیریت درست افکارمان تجارب ناخوشایند زندگی را تا حد ممکن کم کنیم هر چند که ممکن است مسائل و اتفاقات بیرونی مثل سابق بوده و تغییری نکنند.

 

هر سوالی در مورد این مقاله دارید از طریق کادر دیدگاه در پایین همین صفحه مطرح بفرمایید. حداکثر ظرف ۲۴ ساعت به سوال شما پاسخ خواهیم داد.

 


چرا می خواهید این فرصت را از دست بدهید؟

اگر تا به حال در دوره رایگان “چگونه ارتباطات موثرتری را تجربه کنیم؟” شرکت نکرده اید، پیشنهاد می کنیم تنها در عرض ۵ ثانیه فرم زیر را پر کرده و بلافاصله اولین درس این دوره ی رایگان را به همراه کتاب الکترونیکی “مقدمه ای بر کاریزما” دریافت کنید:

محسن محمدی
محسن محمدی
محسن محمدی هستم مدیر سایت ارتباط موثر. هدف این سایت آشنایی هر چه بیشتر و بهتر تمام فارسی‌زبانان با قانون بی‌نظیر جذب است.

5 دیدگاه ها

  1. ماه گفت:

    […] تئوری انتخاب در زندگی – آموزش مهارت های ارتباطی – … […]

  2. با عرض سلام
    مقاله مفید و کاربردی بود
    به نکات خوبی اشاره فرمودید
    ما می توانیم انتخاب های گوناگونی داشته باشیم که البته پیش نیاز می خواهد و پیش نیازش مدیریت مناسب هیجانها است
    موفق باشید

    • محسن محمدی گفت:

      سلام خدمت شما خانم زنوزی عزیز
      ممنون از حسن توجهتون و نکته ی خوبی که بهش اشاره کردید
      سربلند و پیروز باشید

  3. این مطلب که از کتاب آقای دکتر صاحبی برگرفته شده نیز بسیار خوب و کاربردی بود. مثل بقیه مطالب خوب و زیبای شما. ممنون از شما استاد گرامی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

597 بازدید
دانلود اپلیکیشن قانون جذب

عضویت در کانال تلگرام